Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi
27 maja 2026, 09:04Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.
Głowa z jaskini. Niezwykłe zabytki zdradzają tajemnice religijności Ilirów
26 maja 2026, 09:42Na Półwyspie Pelješac archeolodzy dokonali odkrycia, które rzuca nowe światło na religijność Ilirów i ich fascynację grecką cywilizacją. W trakcie wykopalisk prowadzonych przez Muzeum Archeologiczne Muzeów Dubrownickich w jaskini Crno Jezero (Czarne Jezioro) odnaleziono terakotową pustą w środku głowę przedstawiającą grecką maskę teatralną. Ten wyjątkowy, niemal nienaruszony zabytek – z otworem na szczycie – datowany jest na IV lub III wiek p.n.e. i prawdopodobnie był niegdyś wieszany na ścianie jaskini podczas obrzędów.
Pierwsze nagranie makrofagów „pożerających” żywe komórki nowotworowe
22 maja 2026, 12:09Naukowcy z Garvan Institute of Medical Research i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney są pierwszymi, którzy nagrali, jak komórki układu odpornościowego atakują i pochłaniają (fagocytują) komórki czerniaka. Osiągnięcie to może mieć olbrzymie znaczenie w leczeniu jednego z najbardziej powszechnych i śmiercionośnych nowotworów Australii. Na nagraniu widać makrofagi patrolujące krawędzie guza i ciągle pożerające komórki nowotworowe, dzięki czemu spowalniają wzrost guza.
Sztuczna inteligencja zdaje test Turinga lepiej niż ludzie
21 maja 2026, 09:58W 1950 roku na łamach pisma Mind Alan Turing zaproponował prosty eksperyment myślowy – jeśli człowiek rozmawiający z maszyną nie potrafi odróżnić jej od drugiego człowieka, czy możemy stwierdzić, że zdolności maszyny dorównują zdolnościom umysłowym człowieka? Przez dekady test Turinga był bardziej filozoficzną prowokacją niż realnym wyzwaniem technicznym. Badania opublikowane właśnie na łamach PNAS pokazują, że to się zmieniło, i to w sposób, który powinien nas zastanowić
W fizyce brak konsensusu odnośnie czarnych dziur, mechaniki kwantowej czy kwantowej grawitacji
19 maja 2026, 10:20Co tak naprawdę sądzą fizycy o Wielkim Wybuchu, czarnych dziurach, ciemnej materii czy interpretacji mechaniki kwantowej? Czy w tych sprawach panuje naukowy konsensus? Okazuje się, że obraz jest znacznie bardziej złożony, niż sugerują popularne opracowania.
Dlaczego rak piersi nawraca? Odkryto populację ekstremalnie wolno dzielących się komórek
12 maja 2026, 08:47Badania przeprowadzone przez Kristine J. Fernandez i Ghazal Sultani z Garvan Institute of Medical Research oraz innych australijskich instytucji naukowych rzucają światło na jeden z najbardziej frustrujących problemów w onkologii – nawroty raka piersi, które pojawiają się długo po zakończeniu terapii. Wyniki opublikowane w Nature Communications pokazują, że pewne komórki nowotworowe potrafią przetrwać leczenie w zaskakujący sposób. Nie wchodzą w stan głębokiego uśpienia, lecz dzieląc się niezwykle powoli, tak wolno, że przez lata są niewykrywalne.
Zagadka szczątków rozwiązana. Zidentyfikowano kolejnych członków zaginionej wyprawy
11 maja 2026, 10:03Była majowa noc 1859 roku, gdy brytyjski oficer marynarki Francis Leopold McClintock niemal się potknął o kości rozrzucone na Wyspie Króla Williama. Przy szczątkach znalazł dokumenty wystawione na Harry'ego Peglara, oficera z HMS Terror odpowiedzialnego za takielunek. Przez następne 166 lat naukowcy kłócili się, czy to naprawdę Peglar. Szczątki odziane były w resztki munduru, nie pasujące do stopnia Peglara. McClintock wiedział jedno, jego czwarta z kolei wyprawa poszukiwawcza zakończyła się – przynajmniej częściowym – sukcesem. Trafił oto na ślad zaginionej ekspedycji Franklina.
Kruki wcale nie podążają za wilkami. Wyjaśniono zagadkę kruków przy wilczych zdobyczach
11 maja 2026, 07:25Odyn wysyłał w świat kruki Huginna i Munina, by zbierały dla niego informacje. Bóg posyłał też z nimi wilki, Geriego i Frekiego, by upewnić się, że kruki będą miały co jeść. Związek kruków i wilków jest więc ludziom od dawna znany. Jednak od tysiącleci ludzie zakładali, że kruk podąża za drapieżnikiem, by zebrać resztki po uczcie. Jednak myliliśmy się. Kruki nie śledzą wilków. Zapamiętują krajobraz i wracają tam, gdzie jedzenie pojawia się najczęściej.
Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny
6 maja 2026, 07:31Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.
Koty wychodzące są nosicielami groźnych patogenów
30 kwietnia 2026, 11:32Twój pupil, wracający z eskapad poza domem może przynieść coś więcej niż tylko mysz. Okazuje się, że koty wychodzące z domu mogą być poważnym źródłem chorób zakaźnych przenoszonych na ludzi. I, co najbardziej zaskakujące, opieka weterynaryjna nie zmniejsza tego zagrożenia.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
